แชร์

ยางมะเดื่อ: กาวจากธรรมชาติที่กาลเวลาทำลายไม่ได้

อัพเดทล่าสุด: 27 ก.พ. 2026

1770 ผู้เข้าชม

ในสมัยก่อนที่ยังไม่มีกาวเคมีหรือกาวลาเท็กซ์ ยางจากต้นมะเดื่ออุทุมพร (หรือมะเดื่อชุมพร) คือหัวใจสำคัญของงานศิลปะชั้นสูง โดยมีหน้าที่หลักๆ ดังนี้:

1. กาวปิดทองคำเปลว (The Best Gold Leaf Adhesive)

นี่คือหน้าที่หลักที่เป็น "ไอเท็มลับ" เลยครับ ยางมะเดื่อมีคุณสมบัติพิเศษคือ ความเหนียวหนึบที่ยาวนานและมีความยืดหยุ่นสูง

ใช้ทำอะไร:

เมื่อศิลปินต้องการปิดทองคำเปลวลงบนผนังโบสถ์ พระพุทธรูป หรือลายกนกไม้แกะสลัก เขาจะใช้ยางมะเดื่อทาลงไปก่อน

ทำไมถึงเป็นไอเท็มลับ

กาวเคมีสมัยใหม่อาจจะแห้งเร็วเกินไปหรือกรอบหักเมื่อเวลาผ่านไป แต่ยางมะเดื่อจะค่อยๆ แห้งอย่างช้าๆ ทำให้ช่างมีเวลาจัดวางทองให้เรียบกริบ และเมื่อแห้งสนิทแล้ว มันจะยึดเกาะทองคำเปลวได้แน่นหนาทนทานนับสิบๆ ปี โดยไม่ทำให้ทอง "หมอง" หรือเปลี่ยนสี

2. ตัวประสานสี (Pigment Binder) ในงานจิตรกรรมฝาผนัง

ในการเขียนภาพจิตรกรรมไทยสมัยก่อน เราไม่ได้ใช้สีอะคริลิกสำเร็จรูป แต่ใช้สีฝุ่นจากธรรมชาติ (สีจากดิน หิน หรือแร่ธาตุ)

ใช้ทำอะไร

ศิลปินจะนำยางมะเดื่อมาผสมกับสีฝุ่น เพื่อให้เม็ดสีเกาะตัวกันและยึดเกาะกับผนังปูนได้ดี

ผลลัพธ์

ทำให้สีที่เขียนลงไปมีความสดใส ไม่หลุดลอกง่าย และทนทานต่อสภาพอากาศได้ดีเยี่ยม (ภาพวาดในวัดเก่าๆ ที่เราเห็นอยู่นี่แหละครับ ผลงานของยางมะเดื่อ)

3. งานลงรักปิดทอง (ลายรดน้ำ)

ในงาน "ลายรดน้ำ" ที่เราเห็นเป็นตู้พระธรรมลายทองบนพื้นสีดำ ยางมะเดื่อถูกนำมาผสมกับ "ยางรัก" หรือใช้ในขั้นตอนการ "ถอนสี" เพื่อสร้างลวดลายที่คมชัดเล็กละเอียดเท่าเส้นผม ซึ่งกาวประเภทอื่นทำได้ยากมาก

ทำไมปัจจุบันถึงหาดูยาก? (แต่ยังขลังอยู่)
ทุกวันนี้ช่างสกรีนหรือศิลปินรุ่นใหม่มักใช้ "น้ำมันตังอิ้ว" หรือ "กาวอะคริลิก (Wersion)" แทน เพราะหาซื้อง่ายและใช้งานสะดวกกว่า แต่สำหรับ "งานอนุรักษ์โบราณสถาน" หรือศิลปินที่เน้นความประณีตระดับ Masterpiece เขายังคงตามหายางมะเดื่อกันอยู่

เพราะ:ความเงาของทอง: ทองที่ปิดด้วยยางมะเดื่อจะดู "อิ่ม" และมีรัศมีสวยกว่ากาวเคมี
ความยั่งยืน: งานศิลปะที่ใช้ยางมะเดื่อสามารถอยู่ได้เป็นร้อยปีโดยไม่ร่อน

Tags :

ยางมะเดื่อ

ยางปิดทอง

ยางติดทอง